Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Abdulaziz Akkaya, kadınların belli aralıklarla memelerini kontrol etmelerinin, meme kanserini ileri aşamalara ulaşmadan fark etmenin ve kolay tedaviye başlangıcın ilk adımını oluşturduğunu söyledi.
Ayda bir muayene
Her kadının kendini ayda bir kez muayene etmesi gerektiğini vurgulayan Op. Dr. Abdulaziz Akkaya,
meme muayenesini, adet başlangıcından 5-7 gün sonra yani hormon etkisinin en az olduğu dönemde yapılması gerektiğinin altını çizdi.
Kendini düzenli olarak muayene eden her kadının belli bir süre sonra kendi memelerini tanıdığı ve normal meme dokusunun özelliklerini öğrendiğini belirten Op. Dr. Akkaya, böylece kadının yeni ortaya çıkan kitleleri erken dönemde fark edebilecek duruma geldiğini söyledi.
Meme muayenesinin farklı şekillerde yapılabildiğini söyleyen Op. Dr. Abdulaziz Akkaya, ayna karşısında görsel değişiklikleri değerlendirdikten sonra yatarak, el ile yapılan muayenenin en etkin yöntem olarak görüldüğünü kaydetti.
Bulgular belirgin olmayabilir
“
Meme kanserinin erken dönem bulguları çok belirgin olmayabilir. Kanser ilerledikçe, memelerde kadının dikkatle izlemesi gereken bazı değişiklikler ortaya çıkar.” diyen Op. Dr. Abdulaziz Akkaya bu değişiklikleri “Memede veya
koltuk altında kitle ele gelmesi, memenin boyutunda veya şeklinde değişiklik olması, meme başından akıntı gelmesi, memenin veya meme başının derisinde renk değişikliği olması ya da özellik değiştirmesi” olarak sıraladı.
Bu özelliklerin çoğunun ardında kanser olmasa da gerçek nedenin mutlaka bir doktor tarafından araştırılması gerektiğini söyleyen Op. Dr. Abdulaziz Akkaya, kadınların kendi kendine
meme muayenesi için yapmaları gerekenleri aşama aşama özetledi.
Muayeneye önce ayna karşısında başlanır. Eller bele konularak önce memelerin simetrik olup olmadığı kontrol edilir. Memelerde görünür bir kitle araştırılır, meme derisinde herhangi bir çöküntü veya renk değişikliği olup olmadığına bakılır.
Eller yukarı kaldırılarak aynı incelemeler tekrarlanır.
Daha sonra yatarak muayeneye geçilir. Muayeneye önce sağ memeden başlanır. Daha rahat muayene edebilmek için sağ omuz-sırt altına küçük bir yastık konulur. Sağ el başın arkasına yerleştirilir.
Muayene sol elin 2-3 parmak ucu ile gerçekleştirilir. Meme başı çevresinden başlayarak ve meme dokusuna hafifçe bastırarak saat yönünde halkasal hareketler ile herhangi bir duyarlılık veya kitle olup olmadığı kontrol edilir. Tüm meme muayene edildikten sonra koltukaltına bakılır. Sol meme ve koltukaltı da benzer şekilde değerlendirilir.
Şekil 1 İlk olarak ayna karşısında eller kalçada iken, memelerin ayna görüntüsüne bakılmalıdır.
Bu sırada omuzlar dik olmalıdır. Görüntüde; memelerde eskiden olmayan büyüklük, şekil veya renk değişikliği izlenmesi tetkik edilmesi gereken önemli durumlardır. Meme cildindeki içeri çöküklük, portakal kabuğu görüntüsü, meme başında deformasyon veya içe çekilme, memede şişme veya ağrılı alanların varlığı hemen doktora başvurma gerekçesidir. Meme dış kenarlarındaki itilme veya çekilmeler de ciddi olabilecek görüntülerdir.
Şekil 2-3-4 Daha sonra yine ayna karşısında kollar kaldırılmış halde iken, yukarıda açıkladığımız tüm bulgular tekrar gözden geçirilir.
Şekil 5 Her iki meme başının hafifçe sıkılarak herhangi bir akıntı (süt, kanlı, sarı, siyah veya yeşil) olup olmadığı kontrol edilir.
Şekil 6 Son olarak yatar pozisyonda
meme muayenesi yapılmalıdır. Muayene edilecek taraftaki kol başın altında iken, diğer elle parmak uçları kullanılarak meme dokusunun hissedilebileceği basınçla meme muayene edilmelidir. Bu muayene; yukarıdan aşağı sütunlar halinde veya içten dışa genişleyen dairesel hareketler halinde yapılabilir.
Bu sırada köprücük kemiğinin üstü ve koltuk altlarının da lenf bezleri açısından incelenmesi gerekir. Bu muayenenin duş alınırken tekrarlanmasının da ekstra yararı vardır.
